Met CowManager en longecho’s het kalvermanagement verbeteren

Behalve de bekende modules voor koeien biedt CowManager sinds een jaar ook voor kalveren een programma aan: Jongvee Monitor. Hiermee kunnen melkveehouders hun kalvermanagement verbeteren. Bij het bedrijf Benninghoff Milchenergie werken Anna Schaate en haar kalverteam al jaren met CowManager bij de jonge runderen vanaf 10 maanden en de koeien. Nu gebruiken ze CowManager ook met groot succes om longaandoeningen bij kalveren vroegtijdig op te sporen.

Voor melkveehouders is de gezondheid van kalveren een belangrijk onderwerp, want alleen gezonde kalveren worden later ook productieve melkkoeien. Boeren en dierenartsen zoeken hulpmiddelen die kunnen helpen gezondere kalveren groot te brengen, zonder al te veel gebruik te hoeven maken van antibiotica. Vooral longontstekingen waren altijd al een grote uitdaging bij de kalveropfok. Deze ontstekingen kunnen de longen blijvend beschadigen en leiden tot een lagere melkproductie als het kalf eenmaal volgroeid is. In de praktijk is het probleem dat de ziekte aanvankelijk vaak onzichtbaar verloopt en alleen in ernstige gevallen klinisch opvalt door duidelijke symptomen. De Jongvee Monitor van CowManager is een waardevol hulpmiddel om zieke kalveren vroegtijdig te herkennen. Het grote voordeel is dat het systeem de kalveren kenmerkt met een gezondheidswaarschuwing en alarm slaat, zelfs wanneer de dieren nog geen zichtbare symptomen vertonen.

Met CowManager activiteitsveranderingen vroegtijdig herkennen

Dat was precies de reden waarom Anna Schaate, kuddemanager bij Benninghoff Milchenergie in Bevern, CowManager ook al bij de kalveren gebruikt. “Ik vertrouw het liefst op cijfers, gegevens en feiten en werk daarom graag met de gezondheidsgegevens van CowManager bij de kalveren”, zegt ze, “want als de kalveren eenmaal gestopt zijn met drinken, dan is de koe als het ware al verdronken.” Aanvankelijk dacht ze dat er geen grote verschillen in de activiteit te zien zouden zijn, omdat de kleine kalfjes nog niet zoveel bewegen. “Maar na verloop van tijd heb ik gemerkt hoe nuttig de CowManager is om longontstekingen in een vroeg stadium te herkennen.” Door de gezondheidswaarschuwing kan ze al ’s morgens vroeg zien welke kalveren qua activiteit en drinkgedrag afwijken van het groepsgemiddelde. Vervolgens neemt ze informatie over wisselingen van groep, verplaatsingen, spenen of onthoornen mee in de beoordeling, want ook deze zaken kunnen invloed hebben op de waarden. Maar als zich niets bijzonders heeft voorgedaan, onderzoekt Anna Schaate de gekenmerkte kalveren met een extra echografie van de longen.

Beginnende longziekten worden tijdig ontdekt

De gezondheidsoverzichten van CowManager worden driemaal daags gecontroleerd. Vervolgens pikt Anna Schaate de kalveren met afwijkende waarden eruit en worden deze dieren door haar en haar collega’s van het kalverteam onderzocht. Afhankelijk van de diagnose worden de kalveren vervolgens behandeld met bijvoorbeeld ontstekingsremmers of pijnstillende medicatie. “We hebben gezien dat CowManager ons de dieren aanwijst waarbij we twee dagen later een longontsteking met een pompende ademhaling en een slechte algemene conditie vastgesteld zouden hebben”, vertelt ze. “Sinds we de kalveren continu monitoren met een combinatie van CowManager en longecho’s, kunnen we longontstekingen al behandelen voordat er duidelijke symptomen te zien zijn”, vat de kuddemanager samen. “Ik ben geen voorstander van het routinematig toedienen van antibiotica en daarom behandelen we alleen kalveren waarbij dat absoluut noodzakelijk is”, geeft ze aan als een ander voordeel van deze aanpak.

Samenwerking met de dierenarts bij de preventie.

Ook dierenarts Hanna Strodthoff-Schneider, die de dieren behandelt, bevestigt het nut van het detecteren van veranderde activiteit om vroegtijdig ziekten op te sporen: “Juist in het geval van een longontsteking maakt de detectie het mogelijk om getroffen kalveren al in een zeer vroeg stadium van de ziekte te identificeren, en wel op het moment waarop de echo al duidelijk kleine veranderingen in het longweefsel laat zien.” Omdat het longweefsel niet kan regenereren, zorgt ieder verlies van functioneel weefsel tot een blijvende beperking van de longcapaciteit, legt de dierenarts uit. Een vroegtijdige diagnose met behulp van een detectiesysteem voor activiteitsveranderingen kan daarom bijdragen aan een minimalisering van blijvende veranderingen in de longen. “Naar het zich laat aanzien heeft dit ook een positieve uitwerking op de latere melkproductie”, zegt Hanna Strodthoff-Schneider. Maar ondanks deze onbetwiste voordelen zouden alle melkveehouders het overkoepelende doel in het oog moeten houden met een op de behoefte afgestemde voeding en optimale huisvestings- en omgevingsomstandigheden. Daarmee kunnen ze het risico dat er zich longontstekingen voordoen, van begin af aan zo beperkt mogelijk houden.

Consequent hygiënemanagement, gezondheidsmonitoring en behandeling

Hier is ook kuddemanager Anna Schaate het mee eens. Het consequent in acht nemen van hygiënemaatregelen en de voortdurende controle van huisvestingsomstandigheden, bijvoorbeeld ventilatie, dragen enorm bij tot de preventie van kalverziekten. ”Vochtige tocht moet absoluut worden vermeden”, benadrukt ze. “Wij letten erop dat de ventilatie in alle stallen regelmatig wordt gecontroleerd en brengen als dat nodig is nieuwe ventilatieslangen aan. Bovendien scheren wij bij de oudere kalveren drie strepen over de rug, zodat ze sneller droog worden.” Ze is er zeker van dat deze combinatie van hygiënemanagement, gezondheidsmonitoring en vroegtijdige behandeling de gezondheid van de kalveren in het bedrijf enorm ten goede is gekomen. Weliswaar kost het scannen van de kalveren 5 tot 10 minuten per dier, maar dat is goed geïnvesteerde tijd, want zowel het aantal acute als het aantal chronische gevallen van longziekten is aanzienlijk gedaald. Dat draagt ook bij aan de tevredenheid en motivatie van de medewerkers, want werken met gezonde dieren is heel wat prettiger dan werken met zieke dieren waarbij pijn moet worden bestreden en gezondheidsschade moet worden beperkt. “Als we daardoor meer goede vaarzen grootbrengen die van begin af aan goed melk geven, dan heeft het geloond”, vat ze samen.

Lees meer over Benninghoff MilchEnergie en hun ervaringen met CowManager.